افرادی که برای اولین بار همستر را می بینند از آن به عنوان موشی یاد میکنند که دم ندارد ، کندتر از موش است و کمی قابل تحمل تر. ولی در کل این موجود را چندش آور و به درد نخور نام می برند و با دلایلی هم چون کثیف بودن و قابل انتقال بودن بیماریهایش به انسان ، صاحبش را از ادامه نگهداری حیوان دلسرد می کنند . حتی بسیاری عقیده دارند که این حیوان وحشی و خطرناک است و باعث ایجاد ترس میشود و چون موش است پس ممکن است ناقل بیماری طاعون باشد.
در صورتی که اصلا این گونه نیست . همستر حیوانی است جونده و از خانواده خوکچه هندی. درشت ترین همستر تقریبا به اندازه نصف خوکچه است . همستر شباهت زیادی به سنجاب، خر گوش و موش دارد . اما از نظر ظاهر بسیار به موش شبیه است، ولی دارای تفاوتهایی مثل نداشتن دم دراز و ظریف تر بودن نسبت به موش است .
دو نوع همستر در بازار ایران متداول است که یکی همستر سوری یا طلایی و دیگری همستر کوتوله . همستر کوتوله از همستر سوری کوچک تر است .همستر سورس در طبیعت طلایی مایل به قرمز و با پوستی ضخیم با موهای کوتاه است و در حفره های موجود در خاک زندگی می کند . اکنون بر اساس جهش های ژنتیکی در این حیوان رنگ های سفید ، قهوه ای ، سیاه ، کِرِم و ... این حیوان با موهای کوتاه ، بلند ، فرفری و... نیز به وجود آمده است . همستر به صورت طبیعی در خاور میانه ، شرق اروپا ، شمال آفریقا و مناطق دیگر زندگی می کند . همستر اهلی اولین بار در سال 1931 از یک نر و دو ماده خواهر از سوریه به انگلستان منتقل شد.
اما در مورد وحشی بودن همستر باید عرض کنم که نه تنها این حیوان وحشی نیست بلکه بسیار اهلی است و به راحتی با انسان رابطه بر قرار می کند و به سرعت به محیط جدید زندگی خود عادت میکند . بعضی افراد می گویند چون همستر گاز میگیرد پس وحشی است ، در صورتی که چنین نیست ؛ هر حیوانی ، چه وحشی و چه اهلی ، چه خطرناک و چه بی آزار برای دفاع از خود و فرزندانش از ابزاری استفاده میکند و در صورتی که مورد هجوم قرار نگیرد و احساس ترس نکند هرگز از ابزار دفاعی خود استفاده نمی کند . همستر هم از این قائده مستثنا نیست و در هنگام ترس دست فرد مهاجم را گاز میگیرد و این امری عادی در تمام حیوانات عالم است . ممکن است همستری که تازه خریداری کرده اید از شما بترسد و فراری باشد ؛ نگران نباشید ، ای مساله به زودی حل میشود ، زیرا حیوان بخصوص اگر نر باشد به سرعت با شما رابطه بر قرار میکند و اگر به او برسید و برایش وقت صرف کنید پس از گذشت 1 ماه بسیار دستی میشود و به شما اعتماد میکند .
در مورد بیماری های همتر هم باید بگویم که همستر بیماری خاصی ندارد و اگر از آن به خوبی نگهداری شود و همواره محل زندگی اش تمیز باشد هرگز مبتلا به بیماری خاصی نمی شود . اما ابتلا به اسهال و بیماری های تنفسی در این حیوان گزارش شده که اکثراً بدلیل آلوده بودن محیط زندگی حیوان پدید آمده است . همچنین لازم به ذکر است که تاکنون هیچ گونه بیماری مشترک میان انسان و همستر و یا وجود بیماری طاعون در این حیوان گزارش نشده ، که ای خبر خیال صاحبان همستر را راحت میکند.
همان طور که گفته شد بعضی از مردم همستر را حیوانی چندش آور خطاب میکنند ونگهداری از آن را کاری غلط میدانند . اما این افراد کاملاً در اشتباهند زیرا اصلاً چنین نیست ؛ رنگ های زیبا و ظاهر جالب و جذاب همستر و شباهت آن به اسباب بازی کودکان باعث جذب افراد به سمت خود میگردد . در اکثر موارد پدر و مادرها فرزندان خود را از نگهداری همستر در خانه منع می کنند ، اما وقتی وارد خانه میشود و مدتی میگذرد ، چدر و مادرها بیش از فرزندان به همستر علاقه مند میشوند و از وجود این حیوان و بازی کردن با آن لذت میبرند .
رفتار ، حرکات و بازی های همستر بسیار شیرین و جذاب است بخصوص اگر وسایل بازی اش مثل چرخ و فلک و ... موجود باشد . نگاه کردن به زندگی ، رفتار و حرکات همستر آنقدر شیرین و آرامش بخش است که ممکن است حتی انسان را تا چند ساعت مجذوب خود و سرگرم کند ؛ از همین رو پیشنهاد میکنم که کودکان ، سالمندان ، افراد افسرده و تنها از این حیوان بی دردسر و جذاب نگهداری کنند ؛ زیرا این حیوان این افراد را از سرگرم و از بی حوصلگی و افسردگی دور میکند .
با آرزوی اینکه روزی همستر در میان اقشار گوناگون جامعه شناخته و از آن به عنوان یک حیوان خانگی زیبا و دوست داشتنی یاد شود.
همسـتر
همستر (hamster)حیوانی است جونده از خانواده خوکچه هندی(guinea pig) که شباهت فراوانی به موش ، سنجاب و خرگوش دارد. در واقع میتوان گفت همستر نوعی موش بی دم است که میتواند مانند سنجاب روی دو پا بایستد و همانند خرگوش به کند و کاو محیط خود بپردازد .
این جاندار به طور طبیعی در آسیای صغیر ، شرق اروپا و شمال آفریقا زندگی میکند. اولین بار نیز حدود ۷۵ سال پیش 3 عدد از این جاندار( 2 ماده خواهر و 1 نر ) از کشور سوریه به انگستان منتقل شد و به سبب سازگاری این جاندار با انسان کم کم به یک حیوان خانگی پر طرفدار تبدیل گشت .
این جاندار دارای دو نژاد است که نژاد سوری متداول تر است . همستر ها اکثراً طلائی ، سفید ، قهوه ای و خاکستری رنگ هستند . همستر مشکی هم به ندرت یافت میشود. همستر حیوان سبکی است و کمتر از ۲۰۰گرم وزن دارد. قد این جاندار ( نوع بالغ ) از نوک بینی تا انتهای دم کوچکش حدوداً 10 سانتی متر است و عمر این حیوان نیز بین 2 تا 5 سال است .
نحوه نگهداری
همستر حیوانی آرام و ساکت است و نگهداری از آن کار سختی نیست . نگهداری از این حیوان مانند سایر حیوانات خانگی باعث شادابی روح و تمدد اعصاب می گردد و سرگرمی مناسبی برای کودکان و سالمندان ( برای جلو گیری از افسردگی ) است .
برای نگهداری از همستر میتوان از یک قفس یا آکواریوم استفاده کرد . بستر باید ماده جاذب الرطوبه مثل خاک اره ، کاه ، پوشال کولر ، ماسه بادی مخلوط و ... باشد. استفاده از روزنامه و پارچه پشمی بسیار مضر است .
بهتر است آکواریوم دور از جریان مستقیم هوا و در یک دمای ثابت و معتدل (دمای 20- 24 درجه و رطوبت 60-50درجه) قرار گیرد و همواره یک تکه چوب یا شاخه بریده در آکواریوم باشد ، زیرا حیوان به وسیله آن دندان های خود را میتراشد.
همستر در طول روز بیشتر میخوابد و اکثراً شب ها فعالیت دارد . اگر در شب دما پایین آید ، همستر بی هوش شده و و شاید به خواب زمستانی رود . در طول روز هم آکواریوم در جریان مستقیم تابش نور خورشید نباشد زیرا چشمان ای حیوان برای نور ساخته نشده است.
قفس حیوان باید هفته ای 1 بار تمیز گردد و غذاهای فاسد نشدنی که حیوان انبار کرده است دوباره سر جایش برگردد چون همستر حیوان تمیز و مرتبی است .
همستر حیوانی است که به تنهایی زندگی آرام و راحتی دارد و نیازی به جفت ندارد و در صورتی که جفت باشند اغلب به درگیری و جنگ میپردازند . هم چنین توصیه می شود در صورت تمایل به نگه داشتن دو همستر در کنار هم از دو همستر هم جنس استفاده شود .
قرار دادن یک چرخ و فلک مخصوص در قفس یا آکواریوم کمک زیادی به سرگرم شدن حیوان میکند و باعث زیبایی قفس نیز میشود . هم چنین توصیه میشود که در داخل قفس یک اتاقک برای همستر تعبیه گردد و کف آن را هم با مواد بستر بپوشانید تا حیوان به راحتی در آن بخوابد و غذاهای خود را انبار کند (اتاقک را هم هفته ای یک بار تمیز کنید اما غذاهای فاسد نشدنی را دوباره سر جایش قرار دهید )
در مورد واکسیناسیون نیز باید گفت که همستر واکسن مخصوصی مانند سگ و گربه ندارد اما بهتر است هر 3 ماه 1 بار نزد دامپزشک چکاپ شود.
تغذیه
همستر همه چیز خوار است اما مانند سایر جوندگان علاقه زیادی به دانه های روغنی دارد. بهترین غذایش تخمه آفتابگردان ، بادام زمینی و دیگر خشکبار است که حتماً باید خام باشند زیرا مواد شور برای این جاندار مضر است . میوه های اسیدی مثل پرتقال وگریپ فروت و هم چنین پیاز و سرکه هم اذیتش می کند.
برای جلو گیری از تشنگی روزانه یک برگ کاهو در اختیار حیوان قرار گیرد و هفته ای 1 یا 2 بار میوه و سبزی کاملاً شسته شده داده شود.
کلاً رژیم غذایی انسان بدون ادویه و نمک برای همستر هم رژیم خوبی است. برای مثال مرغ آب پز غذای مناسبی برای همستر است که میتواند 1 بار در هفته در برنامه غذایی اش گنجانده شود.
قابل ذکر است که این حیوان عادت به مدفوع خواری دارد و مشاهده چنین چیزی هیچ ایرادی ندارد.
برقراری ارتباط
برقراری ارتباط لازمه نگهداری از هر حیوانی است، که بهترین زمان برای برقراری ارتباط ، هنگام غذا دادن به حیوان است ( بهترین زمان برای غذا دادن به همستر صبح زود و یا هنگام غروب است )نخست یک تخمه به او بدهید، ابتدا خجالت میکشد سپس آرام آرام شروع به شکستن میکند. بعد از آن دست را به آرامی وارد آکواریوم کرده و پشت گردنش را لمس کنید و بازی کنید ، پس از رضایت حیوان را در دست بگیرید. این کار را حداقل روزی 3 بار انجام دهید زیرا همستر ها به بازی کردن علاقه زیادی دارند. هیچگاه همستر را از بالا رها نکنید زیرا دست و پایش به راحتی میشکند. هم چنین بیدار کردن همستر و ترساندن ان موجب ناراحتی او میشود و ممکن است برای دفاع از خود دست شما را گاز بگیرد.
تولید مثل
جوندگان حیواناتی هستند که تولید مثل راحتی دارند و میتوانند چند نوبت در سال تولید مثل کنند. همستر نیز از این قضیه مستثنا نیست . این حیوان در هر دوره بارداری که حدوداً 2 هفته(۱۵ یا ۱۶ روز) طول میکشد بین 5 تا ۱۲ بچه به دنیا می آورد. نوزادان در ابتدای تولد تا چند روز توانایی بینایی و شنوایی ندارند و بدنشان بی مو است. به نوزادان تازه متولد شده تا 2 یا 3 هفته دست نزنید . نوزادان باید تا 1 ماه پیش مادرشان باشند اما پس از 1 ماه میتوانند به طور مستقل زندگی کنند. همستر ها بین 2 تا 4 ماه بالغ میشوند و خود میتوانند تولید مثل کنند . بهتر است در دوران بارداری و پس از آن به همستر باردار غذاهای مقوی داد.
همستر و خوکچه هندی
همان طور که در گذشته هم عنوان شد ، همستر پستانداری است جونده از خانواده خوکچه هندی .خوکچه هندی و همستر از بسیاری جهات به هم شبیه هستند . از همین رو تصمیم دارم مشخصه های این دو جاندار را برای شما بنویسم تا به شباهت ها و تفاوت های میان این دو جاندار پی ببرید.
همستر و خوکچه چون هر دو از یک خانواده هستند ، شباهت های زیادی به هم دارند و همان طور که در عکسها مشخص است از نظر ظاهر بسیار به هم شبیه میباشند ، البته در بسیاری از موارد نیز با هم تفاوت دارند.در پایین به چند نمونه از این تفاوت اشاره خواهم نمود .
1- از نظر جثه ، همستر سوری که به نوعی در میان نژادهای گوناگون همستر دارای بزرگترین جثه است تقریبا نصف یک خوکچه هندی 1-2 ماهه میباشد. خوکچه هندی جز جوندگان درشت است و طول خوکچه بالغ حدود 30 سانتی متر است . در مقایسه با همستر ، خوکچه موجود غول پیکری است.
2- خوکچه جانداری است که نیاز به مراقبت بیشتری نسبت به همستر دارد و گاهی نیز میبایست بدن او را آراست ( بخصوص در نوع مو بلند ). ناخن های خوکچه مرتبا بلند میشود در نتیجه باید هر چند وقت یکبار کوتاه گردد. در نوع مو بلند ، موهای خوکچه بلند میگردد در نتیجه باید موهای او را نیز اصلاح کرد و مرتبا شانه نمود تا به هم گره نخورند.
3- همان طور در عکسها مشخص است (پست های قبلی) همستر میتواند روی دو پای عقب خود بایستد در صورتی که خوکچه چنین توانایی ندارد و نسبت به چثه بزرگش پاهای کوچکی دارد .
4- طول عمر خوکچه از همستر بیشتر است. همستر در شرایط بسیار عالی یعنی تغذیه عالی، رعایت بهداشت و... حداکثر تا 5 سال زنده است در صورتی که خوکچه بین 4 تا 10 سال عمر میکند.
5- همستر به ندرت بیمار میشود و به دامپزشک نیاز میابد ، در صورتی که بیماری های گوناگونی در کمین خوکچه هندی است. بیماری هایی مثل اختلالات تنفسی ، بیماری پوستی و دندان ، اسهال و ... .
6- همانطور که در پست های قبل عنوان شد همستر دارای کوتاه ترین دوره بارداری میان پستانداران است و در هر بار زایمان بین 4تا 10 فرزند به دنیا می آورد ، در صورتی که خوکچه حدودا 9 هفته باردار میباشد و در هر بار زایمان 1 تا 4 بچه به دنیا می آورد. البته نوزاد خوکچه مانند همستر تکامل نیافته نیست . مو دارد و حتی میتواند در ساعات اولیه تولد بسیاری کارها را انجام دهد و خیلی زود تر از همستر بالغ میگردد.
7- خوکچه هندی به چالاکی و محرکی همستر نیست و بسیار آرام و گوشه گیر است و به راحتی در دست می آید (با انسان خو میگیرد) و خیلی کم حالت تهاجمی پیدا میکند و احتمال اینکه گاز بگیرد یا چنگ بی اندازد بسیار کم است .
تغذیه و نحوه نگهداری خوکچه هندی و همستر یکی است و تفاوت چندانی ندارد
سلام دوستان من سعید گرایی هستم دانشجو رشته دامپزشکی از استان قم علاقمند به سوارکاری و رشته دامپزشکی خوشحال می شم اگه کسی کاری داشت بهم بگه اینم ایمیلم vet_horse@yahoo.com با تشکر .09362671715